 ## [ Oude Nicolaaskerk en voormalige kerkplaats, Schoonebeek ](/index.php/1971-1980/monnickendam-20-11-1971?view=article&id=190:oude-nicolaaskerk-en-voormalige-kerkplaats-schoonebeek&catid=46)
Details Super User [Drente - Kerken, gebouwen etc ](/index.php/1971-1980/monnickendam-20-11-1971?view=category&id=46) 06 september 2026 122
| **Type** | Verdwenen middeleeuwse/vroegmoderne kerk; oude begraafplaats en erfgoedtuin |
|---|---|
| **Bezoeklocatie** | Europaweg, Schoonebeek; huidige Van Gogh Beleeftuin / oude kerkhof |
| **Contact** | Van Gogh Beleeftuin: +31 6 225 591 18; Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. |
| **Website** | |
| **Bewijsclassificatie** | A voor Nicolaaspatrocinium; B voor enkele dateringsdetails |
##
## Historische en inhoudelijke toelichting
Kort na de middeleeuwse ontginning van Schoonebeek ontstond een kerk die Sint-Nicolaas als patroonheilige kreeg. Een kerkmeester “in Sconenbeke” wordt in 1333 genoemd. Lokale documentatie beschrijft meerdere houten voorgangers; dendrochronologisch en materieel onderzoek aan een bewaarde plank met wijdingskruis wijst op een bouw- of vernieuwingsfase rond 1500/1504, maar deze exacte datering blijft minder zeker dan het patrocinium zelf. Na de Reformatie bleef het gebouw als protestantse kerk in gebruik. Het oude gebouw werd in 1951/1952 afgebroken. Op het voormalige kerkhof ligt nu de Van Gogh Beleeftuin; de plattegrond van de verdwenen kerk is in de aanleg zichtbaar gemaakt. Het kerkje is cultuurhistorisch extra relevant doordat Vincent van Gogh het tijdens zijn Drentse periode afbeeldde.
**Bronnen** **1. Van Gogh Beleeftuin.** De Nicolaaskerk - oude begraafplaats Schoonebeek. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**2. Stichting Marketing Drenthe.** Voormalige kerk van Schoonebeek. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**3. Dorpsportaal Schoonebeek.** Een echt stukje Nicolaaskerk. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**4. Oud-Schoonebeek.** Oude Kerk te Schoonebeek. (geraadpleegd 14 juli 2026).
 ## [ Rooms-katholieke H. Nicolaaskerk, Schoonebeek ](/index.php/1971-1980/monnickendam-20-11-1971?view=article&id=189:rooms-katholieke-h-nicolaaskerk-schoonebeek&catid=46)
Details Super User [Drente - Kerken, gebouwen etc ](/index.php/1971-1980/monnickendam-20-11-1971?view=category&id=46) 06 september 2026 112
| **Type** | Bestaande rooms-katholieke parochiekerk / geloofsgemeenschap |
|---|---|
| **Bezoekadres** | Spanjaardspad 81, 7761 BN Schoonebeek |
| **Postadres** | Kosterijweg 8, 7761 BC Schoonebeek |
| **Contact** | 0524 541276; Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.; Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. |
| **Website** | |
| **Bewijsclassificatie** | A - rechtstreeks bevestigd |
##
## Historische en inhoudelijke toelichting
De huidige rooms-katholieke geloofsgemeenschap draagt expliciet de naam H. Nicolaas. Na de Reformatie verdween de middeleeuwse katholieke parochiestructuur. In 1951 werd voor de herstelde katholieke gemeenschap een houten noodkerk gebouwd, aanvankelijk toegewijd aan Willibrordus. In maart 1977 werd de historische Nicolaaswijding hernomen. Het huidige kerkgebouw dateert uit 1979. De kerk is daarmee geen materiële voortzetting van de middeleeuwse kerk, maar wel een bewuste institutionele en devotional-historische herneming van het oude patrocinium.
**Bronnen 1. Immanuelparochie.** H. Nicolaas Schoonebeek - geschiedenis. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**2. Immanuelparochie.** H. Nicolaas Schoonebeek - contact en adres. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**3. Orgels in Drenthe.** Schoonebeek, Rooms-Katholieke kerk H. Nicolaas. (geraadpleegd 14 juli 2026).
 ## [ Sint-Nicolaaskerk, Dwingeloo ](/index.php/1971-1980/monnickendam-20-11-1971?view=article&id=188:sint-nicolaaskerk-dwingeloo&catid=46)
Details Super User [Drente - Kerken, gebouwen etc ](/index.php/1971-1980/monnickendam-20-11-1971?view=category&id=46) 06 september 2026 120
# %20-%20Made%20with%20a%20Minolta%20DImage%20G600,%20Publiek%20domein,%20https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=427103)
| **Type** | Bestaande middeleeuwse kerk; rijksmonument |
|---|---|
| **Bezoekadres** | Brink 29, 7991 CH Dwingeloo |
| **Contact** | Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.; 0522 230948; uitvaarten: 06 2018 6472 |
| **Website** | |
| **Bewijsclassificatie** | A - rechtstreeks bevestigd |
##
## Historische en inhoudelijke toelichting
De kerk wordt door de huidige beheerorganisatie expliciet Sint-Nicolaaskerk genoemd. Het gebouw is een eenbeukige gotische kerk uit de vijftiende eeuw en staat op resten van een oudere kerk. De markante peervormige torenspits, in de volksmond de “Siepel”, bepaalt het dorpsbeeld. Het kerkgebouw en de toren zijn afzonderlijk als rijksmonument geregistreerd. De Nicolaaswijding is bovendien in provinciale en lokale erfgoedbronnen expliciet vermeld. Na een grote brand in 1923 bleven vooral de muren staan; de kerk werd daarna hersteld. In 2022 is zij opnieuw aangepast en gerestaureerd voor religieus, cultureel en maatschappelijk gebruik.
**Bronnen
1\. Stichting Sint Nicolaaskerk Dwingeloo.** Home / over de kerk en adres. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**2. Stichting Sint Nicolaaskerk Dwingeloo.** Contactgegevens Sint-Nicolaaskerk Dwingeloo. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**3. Monumenten.nl / Rijksmonumentenregister.** Rijksmonument Brink 29, monumentnummer 14228. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**4. Dwingels Eigen.** Sint-Nicolaas kerk, Brink 29. (geraadpleegd 14 juli 2026).
**5. Foto.** Door Berteun Damman
window.sr = new scrollReveal({ mobile: false });